ปลวกกัดคนไหม อันตรายหรือไม่ และปลวกชนิดใดที่พบในบ้าน
ปลวกกัดคนไหม โดยทั่วไปปลวกไม่ใช่แมลงที่ไล่กัดหรือดูดเลือดมนุษย์
และไม่ได้จัดเป็นแมลงพาหะสำคัญต่อสุขภาพคน อันตรายหลักของปลวกคือการกัดกินไม้ กระดาษ และวัสดุที่มีเซลลูโลสภายในอาคาร ซึ่งอาจสร้างความเสียหายโดยที่เจ้าของบ้านไม่ทันสังเกตเห็น (US EPA)
อย่างไรก็ตาม ปลวกทหารมีกรามขนาดใหญ่สำหรับป้องกันรังจากมดหรือศัตรู หากจับ บีบ หรือไปรบกวนรังโดยตรง ปลวกทหารบางชนิดอาจหนีบผิวหนังได้ แต่เหตุการณ์ลักษณะนี้พบไม่บ่อย และปลวกไม่ได้ออกตามหาคนเพื่อกัดเป็นอาหาร (University of Maryland Extension)
ปลวกกัดคนไหม และปลวกกินอะไรเป็นอาหาร
คำตอบของคำถามว่าปลวกกัดคนไหม คือโดยปกติปลวกไม่ได้กินเลือด เนื้อ หรือผิวหนังของคน ปลวกกินวัสดุที่มีเซลลูโลสเป็นหลัก เช่น
ไม้และเศษไม้
กระดาษและกล่องกระดาษ
หนังสือและเอกสาร
วงกบและบัวพื้น
ตู้และเฟอร์นิเจอร์ไม้
วัสดุจากพืชที่ผุพัง
งานบิลต์อินที่มีส่วนประกอบจากไม้
ปลวกงานเป็นวรรณะที่ทำหน้าที่หาอาหาร กัดกินไม้ และนำอาหารกลับไปเลี้ยงสมาชิกอื่นในรัง ส่วนปลวกทหารทำหน้าที่ป้องกันรังและมีกรามสำหรับต่อสู้กับศัตรู (University of Maryland Extension)
ปลวกกัดคนไหม ถ้าสัมผัสปลวกทหาร
ปลวกทหารบางชนิดมีกรามแข็งและยาว หากถูกจับด้วยมือหรือรื้อทางเดินดินแล้วสัมผัสโดยตรง อาจหนีบผิวหนังเพื่อป้องกันตัวได้
โดยทั่วไปการหนีบมักเกิดเฉพาะตอนที่ปลวกถูกรบกวน ไม่ใช่พฤติกรรมออกล่าหรือโจมตีมนุษย์ และปลวกไม่มีเหล็กในเหมือนผึ้งหรือต่อ
หากสัมผัสแล้วเกิดรอยเล็กน้อย ควรล้างผิวด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หลีกเลี่ยงการเกา หากมีอาการบวม แดง ปวดมาก หายใจไม่สะดวก หรือมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ เพราะอาการดังกล่าวอาจไม่ได้เกิดจากปลวกเพียงอย่างเดียว
ปลวกอันตรายต่อคนหรือไม่
ปลวกไม่ได้เป็นอันตรายต่อคนในลักษณะเดียวกับยุง เห็บ หมัด หรือแมลงสาบ เพราะโดยทั่วไปไม่ได้ดูดเลือด ไม่ได้ต่อย และไม่ใช่ศัตรูพืชที่ถูกจัดว่าเป็นความเสี่ยงด้านสาธารณสุขโดยตรง (US EPA)
แต่อันตรายที่ควรระวังคือความเสียหายต่อบ้าน เช่น
วงกบถูกกินจนกลวง
บัวพื้นหรือพื้นไม้เสียหาย
ตู้ครัวและตู้บิลต์อินทรุด
เอกสาร หนังสือ และกล่องกระดาษถูกทำลาย
โครงสร้างไม้รับน้ำหนักอ่อนตัว
ค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมเพิ่มขึ้น
ปัญหาถูกซ่อนอยู่หลังผนังหรือใต้พื้น
กิจกรรมของปลวกมักเกิดภายในไม้ ผนัง หรือพื้นที่มืด จึงอาจตรวจพบเมื่อเกิดความเสียหายไปแล้วบางส่วน (โครงการแมลงชั้นสูงและโครงสร้าง)
ปลวกกัดคนตอนนอนหรือไม่
หลายคนกังวลว่าปลวกกัดคนตอนนอน โดยเฉพาะเมื่อพบปลวกหรือแมลงเม่าอยู่ภายในห้องนอน แต่โดยทั่วไปปลวกไม่ได้ขึ้นเตียงเพื่อดูดเลือดหรือกัดคนเป็นอาหาร เพราะอาหารหลักของปลวกคือไม้ กระดาษ และวัสดุที่มีเซลลูโลส
หากตื่นมาแล้วพบตุ่มแดง คัน หรือรอยกัดตามร่างกาย สาเหตุมักมาจากแมลงชนิดอื่นมากกว่า เช่น ยุง หมัด ตัวเรือด มด หรือไรบางชนิด จึงควรตรวจบริเวณที่นอน รอยต่อเตียง พื้นที่สัตว์เลี้ยง และมุมอับภายในห้อง
แม้ปลวกกัดคนจะเกิดขึ้นได้ในกรณีที่ปลวกทหารถูกจับหรือถูกรบกวนโดยตรง แต่พบได้น้อยมาก และไม่ใช่พฤติกรรมปกติของปลวก หากภายในห้องพบทางเดินดิน ไม้กลวง หรือปีกแมลงเม่าจำนวนมาก ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจหาจุดที่ปลวกกำลังเข้าทำลาย มากกว่ากังวลว่าปลวกจะขึ้นมากัดคนขณะนอนหลับ
รอยแดงตามผิวหนังเกิดจากปลวกกัดหรือไม่
หากตื่นมาแล้วพบตุ่มแดง คัน หรือมีรอยกัดหลายจุด ไม่ควรสรุปทันทีว่าเป็นปลวก เพราะปลวกไม่ใช่แมลงดูดเลือดและไม่ได้ขึ้นมาหาอาหารบนตัวคน
สาเหตุอาจมาจากแมลงหรือปัจจัยอื่น เช่น
ยุง
หมัด
ตัวเรือด
มด
ไรบางชนิด
การแพ้ผลิตภัณฑ์หรือสิ่งสัมผัส
ผื่นหรือการระคายเคืองผิวหนัง
ควรตรวจที่นอน พื้นที่สัตว์เลี้ยง มุมห้อง และบริเวณที่พบแมลงจริง หากมีผื่นลุกลาม บวมมาก มีแผลติดเชื้อ หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่ถูกต้อง
ปลวกชนิดใดที่พบในบ้าน
ปลวกที่สร้างความเสียหายต่ออาคารมักแบ่งตามแหล่งอาศัยและพฤติกรรมเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ ปลวกใต้ดิน ปลวกไม้แห้ง และปลวกไม้ชื้น แต่ละกลุ่มมีตำแหน่งรัง ร่องรอย และแนวทางควบคุมแตกต่างกัน (Ask IFAS - Powered by EDIS)
ปลวกใต้ดินพบในบ้านอย่างไร
ปลวกใต้ดินสร้างรังหรือเครือข่ายอยู่ในดิน แล้วเดินทางขึ้นสู่อาคารเพื่อหาอาหาร มักสร้างทางเดินดินเพื่อรักษาความชื้นและหลบแสง
ร่องรอยที่พบบ่อย ได้แก่
ทางเดินดินตามผนังหรือเสา
ปลวกขึ้นจากรอยแตกของพื้น
พบปลวกบริเวณวงกบชั้นล่าง
ตู้ครัวหรือบัวพื้นที่ติดพื้นถูกกัดกิน
พบแมลงเม่าและปีกหลุดภายในบ้าน
พบปลวกบริเวณจุดที่มีน้ำรั่วหรือความชื้น
ปลวกใต้ดินสามารถเข้าสู่บ้านผ่านรอยแตก ฐานราก ช่องรอบท่อ หรือสร้างทางเดินดินเชื่อมจากพื้นดินขึ้นสู่วัสดุไม้ได้ (ยูทาห์ สเตท ยูนิเวอร์ซิตี้ เอ็กซ์เทนชัน)
ปลวกไม้แห้งพบในบ้านอย่างไร
ปลวกไม้แห้งสามารถสร้างรังอยู่ภายในไม้ที่มันกัดกินได้ โดยไม่จำเป็นต้องเชื่อมต่อกับดินเหมือนปลวกใต้ดิน
มักพบในบริเวณ เช่น
วงกบประตูและหน้าต่าง
เฟอร์นิเจอร์ไม้
โครงหลังคา
บานประตูไม้
ตู้เก็บของ
ไม้ตกแต่งภายใน
หนึ่งในร่องรอยสำคัญคือมีเม็ดมูลขนาดเล็กคล้ายเม็ดทรายหรือผงไม้กองอยู่ใต้รูบนเนื้อไม้ และไม้ที่ถูกทำลายอาจมีโพรงอยู่ภายใน (UA Cooperative Extension)
ปลวกไม้ชื้นพบในบ้านอย่างไร
ปลวกไม้ชื้นมักอาศัยอยู่ในไม้ที่มีความชื้นสูง ผุ หรือมีน้ำรั่วซึมต่อเนื่อง จึงอาจพบในบ้านที่มีปัญหาหลังคารั่ว ท่อน้ำรั่ว หรือไม้สัมผัสความชื้นเป็นเวลานาน
จุดที่ควรตรวจ ได้แก่
ไม้บริเวณหลังคารั่ว
วงกบใกล้ห้องน้ำ
ไม้ใต้ซิงก์หรือพื้นที่ซักล้าง
เศษไม้รอบบ้าน
ตอไม้และไม้ผุ
พื้นไม้ที่มีน้ำซึม
การแก้ปัญหาปลวกไม้ชื้นต้องจัดการแหล่งความชื้นร่วมกับการควบคุมปลวก เพราะหากยังมีน้ำรั่วหรือไม้ชื้น ปัญหาอาจเกิดซ้ำได้ (UC Agriculture and Natural Resources)
ปลวกกับแมลงเม่าคือแมลงชนิดเดียวกันหรือไม่
แมลงเม่าที่พบในช่วงอากาศชื้นหรือหลังฝนตก อาจเป็นปลวกวรรณะสืบพันธุ์ที่บินออกจากรังเพื่อจับคู่และเริ่มอาณาจักรใหม่
หลังบินได้ระยะหนึ่ง แมลงเม่าจะสลัดปีก จึงมักพบปีกจำนวนมากใกล้หลอดไฟ ประตู หน้าต่าง หรือพื้นภายในบ้าน
การพบแมลงเม่าบินเข้าบ้านจากภายนอกไม่ได้ยืนยันว่ามีรังอยู่ในบ้านเสมอไป แต่หากพบออกจากรอยแตก ผนัง วงกบ หรือพบปีกกองอยู่ภายในหลายครั้ง ควรตรวจพื้นที่เพิ่มเติม (มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์)
สังเกตอย่างไรว่าบ้านเริ่มมีปลวก
ควรตรวจบ้านเมื่อพบสัญญาณเหล่านี้
มีทางเดินดินตามผนังหรือเสา
ไม้เคาะแล้วมีเสียงกลวง
วงกบหรือบัวพื้นเริ่มบวม
พบปีกแมลงเม่ากองอยู่
พื้นไม้ยุบหรือผิดรูป
พบผงหรือเม็ดมูลใต้ชิ้นไม้
ประตูหรือหน้าต่างเปิดปิดยากขึ้น
พบปลวกตัวสีขาวเมื่อเปิดไม้หรือทางเดินดิน
มีน้ำรั่วหรือความชื้นใกล้งานไม้
บ้านเคยมีปลวกแต่ไม่ได้ตรวจติดตาม
ไม่ควรฉีดสเปรย์หรือรื้อทางเดินดินทันที เพราะอาจทำให้ปลวกเปลี่ยนเส้นทางและทำให้ตรวจตำแหน่งกิจกรรมได้ยากขึ้น
พบปลวกในบ้านควรทำอย่างไร
เมื่อพบปลวก ควรดำเนินการดังนี้
ถ่ายภาพตัวปลวกและร่องรอย
บันทึกตำแหน่งที่พบ
ไม่รื้อไม้หรือทางเดินดินทั้งหมด
ตรวจความชื้นและน้ำรั่วใกล้เคียง
เก็บกล่องกระดาษและเศษไม้พ้นพื้น
ตรวจพื้นที่ใกล้เคียงเพิ่มเติม
ให้ผู้เชี่ยวชาญระบุชนิดและประเมินขอบเขต
เปรียบเทียบระบบเหยื่อ การอัดน้ำยา หรือวิธีที่เหมาะกับหน้างาน
ขอรายละเอียดการติดตามผลและการรับประกัน
การระบุว่าพบปลวกกลุ่มใดมีความสำคัญ เพราะปลวกใต้ดินกับปลวกไม้แห้งมีแหล่งรังและแนวทางควบคุมต่างกัน (Ask IFAS - Powered by EDIS)
สรุป ปลวกกัดคนไหม และอันตรายอย่างไร
ปลวกกัดคนไหม โดยทั่วไปปลวกไม่ไล่กัด ไม่ดูดเลือด และไม่ได้เป็นอันตรายต่อสุขภาพโดยตรง ปลวกทหารอาจหนีบผิวหนังได้เมื่อถูกรบกวนหรือจับโดยตรง แต่เหตุการณ์นี้พบไม่บ่อย
สิ่งที่ควรกังวลมากกว่าคือปลวกสามารถซ่อนตัวและกัดกินวงกบ ตู้บิลต์อิน พื้นไม้ กระดาษ และส่วนประกอบของอาคารได้ต่อเนื่อง โดยเจ้าของบ้านอาจไม่เห็นตัวปลวกจนความเสียหายเริ่มชัดเจน
หากพบทางเดินดิน ไม้กลวง ปีกแมลงเม่า หรือไม่แน่ใจว่าปลวกที่พบเป็นปลวกใต้ดินหรือปลวกไม้แห้ง ให้ทีม Happy House ช่วยสำรวจจุดเสี่ยง ตรวจร่องรอยและความชื้น พร้อมประเมินวิธีกำจัดปลวกให้เหมาะกับลักษณะบ้าน และวางแผนติดตามผลเพื่อลดโอกาสเกิดความเสียหายซ้ำ
สอบถามรายละเอียดบริการกำจัดแมลงสาบเพิ่มเติมได้ที่
Web Site : https://www.happyhouse.co.th/
โทร : 065-648-8828
E-Mail : [email protected]
Facebook Page : HappyHouseCM
Line : @happycm
